Kasaba Medya
Kasaba Medya
  • Kanatlı hayvan eti yetiştiricileri Turgutlu’da toplandı
    Kanatlı hayvan eti yetiştiricileri Turgutlu’da toplandı
  • Çocuk tiyatroculardan kanser tedavisi gören arkadaşlarına moral
    Çocuk tiyatroculardan kanser tedavisi gören arkadaşlarına moral
  • Bilgikent Okulları’ndan ‘LGS deneme sınavı’ provası
    Bilgikent Okulları’ndan ‘LGS deneme sınavı’ provası
  • Turgutlu’da 1 ayda 311 şüpheliden 26’sına tutuklama
    Turgutlu’da 1 ayda 311 şüpheliden 26’sına tutuklama
  • Belediyede 3 yeni müdür belli oldu
    Belediyede 3 yeni müdür belli oldu
  • Gamalı Köftecisi iftar sofralarında sizleri bekliyor
    Gamalı Köftecisi iftar sofralarında sizleri bekliyor
  • Mini hayvanat bahçesi şikayetler üzerine kapatıldı
    Mini hayvanat bahçesi şikayetler üzerine kapatıldı
  • Balkondan düşen çocuk hayati tehlikeyi atlattı
    Balkondan düşen çocuk hayati tehlikeyi atlattı
  • 5 bacaklı buzağı görenleri şaşırttı
    5 bacaklı buzağı görenleri şaşırttı
  • Belediyede bazı müdürler görevden alındı
    Belediyede bazı müdürler görevden alındı
Kasaba Medya
Kanatlı hayvan eti yetiştiricileri Turgutlu’da toplandı
Kanatlı hayvan eti yetiştiricileri Turgutlu’da toplandı

Kanatlı hayvan eti yetiştiricileri Turgutlu’da...

Çocuk tiyatroculardan kanser tedavisi gören arkadaşlarına moral
Çocuk tiyatroculardan kanser tedavisi gören arkadaşlarına moral

Turgutlu Belediyesi Eğitim ve Gençlik...

Bilgikent Okulları’ndan ‘LGS deneme sınavı’ provası
Bilgikent Okulları’ndan ‘LGS deneme sınavı’ provası

BİLGİKENT Okulları 8. sınıf öğrencilerinin...

Turgutlu’da 1 ayda 311 şüpheliden 26’sına tutuklama
Turgutlu’da 1 ayda 311 şüpheliden 26’sına tutuklama

MANİSA’nın Turgutlu İlçesinde 1 aylık...

Belediyede 3 yeni müdür belli oldu
Belediyede 3 yeni müdür belli oldu

TURGUTLU Belediye Başkanı Çetin Akın...

Gamalı Köftecisi iftar sofralarında sizleri bekliyor
Gamalı Köftecisi iftar sofralarında sizleri bekliyor

Koşukırı ve Bağyurdu’nda hizmet veren...

Mini hayvanat bahçesi şikayetler üzerine kapatıldı
Mini hayvanat bahçesi şikayetler üzerine kapatıldı

MANİSA’nın Turgutlu ilçesindeki Orta Park’ta...

Balkondan düşen çocuk hayati tehlikeyi atlattı
Balkondan düşen çocuk hayati tehlikeyi atlattı

MANİSA’nın Turgutlu İlçesinde 3.kattaki evlerinin...

5 bacaklı buzağı görenleri şaşırttı
5 bacaklı buzağı görenleri şaşırttı

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde 5 bacaklı...

Belediyede bazı müdürler görevden alındı
Belediyede bazı müdürler görevden alındı

TURGUTLU Belediyesi bünyesinde bulunan 3...

Ören Türkiye şampiyonu
Ören Türkiye şampiyonu

Mustafa Ören vücut geliştirmede Türkiye...

Havai fişek denetimleri sıkılaştırılacak
Havai fişek denetimleri sıkılaştırılacak

TURGUTLU İlçesi’nde Patlayıcı Maddeler Kurulu,...

Turgutluspor’dan şampiyonluk yemeği
Turgutluspor’dan şampiyonluk yemeği

32 yıllık tarihinde ilk kez...

Sultanlar, Hazırlıklarını Aralıksız Sürdürüyor
Sultanlar, Hazırlıklarını Aralıksız Sürdürüyor

Ülke genelinde etkili olan kar...

DÜNDEN BUGÜNE  MESUT TÜFENKOĞLU   
DÜNDEN BUGÜNE  MESUT TÜFENKOĞLU   

Bazı insanlar varki bulundukları yerlerde,...

Watch Movie Online Spider-Man: Homecoming (2017)
Watch Movie Online Spider-Man: Homecoming (2017)

Spider-Man: Homecoming (2017) HD Director...

GAZETEMİZE  ANLAMLI  ZİYARET
GAZETEMİZE ANLAMLI ZİYARET

Hasan Ferdi Turgutlu Ortaokulu okul...

Kaymakam Turan, Genç Avukatı Yalnız bırakmadı
Kaymakam Turan, Genç Avukatı Yalnız bırakmadı

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde geçtiğimiz günlerde...

Kasaba Medya
29 EKİM’DEN 10 KASIM’A – II
29 EKİM’DEN 10 KASIM’A – II
29 EKİM’DEN 10 KASIM’A – II Salih Özbaran* Cumhuriyet devrimlerini benimseyen ve korunması için and içen Kasabalıların emperyalizme ve din sömürüsüne karşı tepkisini ve takındıkları tavrı, İstiklal (Koza Pazarı) meydanından...
9 Kasım 2018 22:43
Font1 Font2 Font3 Font4

29 EKİM’DEN 10 KASIM’A – II

Salih Özbaran*

Cumhuriyet devrimlerini benimseyen ve korunması için and içen Kasabalıların emperyalizme ve din sömürüsüne karşı tepkisini ve takındıkları tavrı, İstiklal (Koza Pazarı) meydanından 1925 tarihindeki haykırışını dile getireyim. Kasaba müftüsü, Hasan Basri, Türk Ocağı Reisi adına Ziya, Cumhuriyet Halk Fırkası [Partisi] mutemedi Mustafa, Belediye Reisi Cemal Sururi, Harikzede [yangına uğramışların] Cemiyeti Reisi Vekili Refet, İdman Yurdu Reisi Cevdet, Çiftçiler Birliği Reisi Süleyman’ın imzalarını taşıyan ve “Kasaba ahalisi namına” ortaya konmuş metnin birkaç satırını nakledeyim:

Cumhuriyet’e Bağlılık Yeminleri

“İslamiyet’in esas rey-i umdesine [ilkesine] istinaden Türk milletinin yegâne gayesi olan ve insanlığın asrî ihtiyaçlarını teminden ibaret bulunan teceddüd [yenilenme] ve inkılabımıza karşı ecnebi düşman paralarına tamaen [özenerek] bazı müfsidlerin [bozguncuların] şark vilayetlerimizde saf ahalimizi din perdesi altında ihtilal ve isyanlarını bütün mevcudiyetimizle telin [lanet] ve nefretle yad ederiz…”.

Aynı yıl içinde, tüm acı ve yetersizliklere rağmen, Yeni Gün gazetesinde çıkan ve tarihçi Mevlüt Çelebi’nin Atatürk ve Manisa kitabından alıntıladığım şu sözler ise, Kasaba’nın ulaştığı düzeyi göstermesi bakımından çok önemlidir:

Kasaba dün tamamen asrî [çağını yakalayan] bir memleket kıyafetini iktisab etti [benimsedi] ve Türk Milletinin dimağı Büyük Reis-i Cumhur Gazi Paşa Hazretlerinin huzuruna kemal-i serbestiyle [olgunlukla] çıkmaya kesb-i istihkak etmişti [hakkıyla kazanmıştı].

Gazi’nin Kasaba’ya ikinci (7 Eylül 1922 tarihinde 9 Eylül İzmir için stratejik hazırlığını yaptığı günü de sayarsak üçüncü) gelişinde, hıncahınç istasyon kalabalığında, kulluktan yurttaşlığa yükselmenin sevinciyle, Türk Ocağı Başkanı Dr Seyfettin Bey’in “Muhterem Gazi, Ulu Halaskâr [Kurtarıcı], Kahraman Müceddid [Yenilikçi] ve Büyük Mürebbi [Eğitici] olarak hitap ettiği konuşması, ona ne denli güven ve minnet duyulduğunun aynası gibiydi:

Asırların batıl hurafeleri [anlamsızlıkları] içinde puyan olan [koşan] asil ve necip Türk milletine hakikati ihsas ettin [duyurdun]. O benim yüksek milletimin kirli ve  sefil ihtiraslarla karıştırılan hüviyetini sen meydana çıkardın. Sen benim için bir güneşsin. Karanlıklar içinde çırpınan Türk’e nurlu yollar gösterdin. Vatanın öz sahibi evvelce hakîr [değersiz, bayağı] idi, uşak idi. Ona efendiliği ihzar eden [hazırlayan] sensin]”.

Aynı yılın Aralık ayında yine Belediye Başkanı ve Halk Fırkası yetkilileri, kimi cemiyetler başkanları ve Cumhuriyet sevdalılarının imzasını taşıyan bir telgraf ise yepyeni, çağını yakalamayı amaçlayan, Türkiye Cumhuriyeti’ne bağlılıklarını şöyle dile getiriyorlardı:

Sevgili Büyük Millet Meclisi Heyetimize ve onun aziz hükümetine muhabbet ve sadakatimizi arz ve teyid [eder, yineler] ve verilecek her bir emirlerine karşı çok müteyakkız [bilinçli] ve hassas bulunduğumuzu temin eyleriz efendim“.

Eğitimdeki uyanış

Bu arada eğitim ve kültür alanındaki yenilikler, toplumu çağdaş dünya ile bütünleştirecek girişimler de hız kesmiyordu. 1926 yılında açılan Cumhuriyet Okulu, bir-iki yıl ardından İsmet Paşa [sonradan Namık Kemal] ve  Hilal okulları genç nüfusu Cumhuriyet ilkeleriyle hazırlamaya başlamışlardı. 1928 yılında gerçekleştirilen, okuma-yazma oranını hızla arttıran harf devrimi ve yeni harflerin peşinde olanlar için açılan Millet Mektepleri, çağını yakalamak isteyenleri Cumhuriyet rejimi ile ayağa kaldırıyordu. 11 Teşrinisani (Kasım) 1928 tarihinde kabul edilen Millet Mektepleri Talimatnâmesi gereğince açılan Millet Mektepleri  Kasaba’nın -birçok kentte olduğu gibi- Kasaba’yı çağdaş dünyaya yaklaştırıyordu.

Zorluklar içinde planlanan okulların var olan nüfus için yeterli olmayacağı belliydi; okul çağındaki çocukların dışında halkı aydınlatabilecek çabaların harcanması kaçınılmazdı. 1927 yılı il zabıtlarında Muallimler Birliği’nin açılacak “Halk Dershaneleri” için istekte bulunduğu kayıtlıdır ve destek için Turgutlu’ya 450 TL ayrılmıştır. 1928 yılında 10 kadın 5 erkek dershanesi açılmış, 130 kadın ve 398 erkek diploma almıştır. 1929 yılında ise  18 kadın, 18 erkek dershânesi açılmış, 170 kadın 491 erkek diploma almıştır.

Millet Mektepleri’nin tamamlayıcısı olarak 1930 yılında kurulan “Halk Okuma Odaları”nın hedefi de şöyle açıklanmıştı: “Okuma yazma bilenlere okuma zevkini vermek, okumayı sevdirmek, mevcut bilgilerini arttırmak, halkı kahve ve gazino yerlerinden kurtarmak. fikir ve vatandaşlık terbiyesini geliştirmek”.

1932’de İl Meclis kayıtlarına göre 91 A ve 14 B dershanesi olmak üzere 105 dershâne açılmış, 103 öğretmen görev yapmıştı; 3150 erkek, 487 kadın kaydedilmiş, 2320 erkek ve 376 kadın düzenli devam etmişti.

* Emekli Tarih Profesörü


Bu haberler ilginizi çekebilir!
Yukarı Geri Ana Sayfa